Yayın tarihi:
Kalça Avasküler Nekrozu Kanser Mi?
Kalça bölgesinde ağrı, hareket kısıtlılığı veya yürüme güçlüğü yaşayan kişilerde yapılan görüntüleme tetkikleri sonucunda kalça avasküler nekrozu tanısı konulabilir. Hastalığın adında geçen “nekroz” kelimesi, hastalarda ciddi bir endişeye neden olabilir. Özellikle kemik dokusunda meydana gelen hasar nedeniyle “Kalça avasküler nekrozu kanser mi?” sorusu sıklıkla gündeme gelir.
Kalça avasküler nekrozu kanser değildir. Bu hastalık, kemiğin belirli bir bölümüne ulaşan kan akımının azalması veya kesilmesi sonucunda kemik dokusunun canlılığını kaybetmesiyle ortaya çıkan ortopedik bir rahatsızlıktır. Osteonekroz veya aseptik nekroz olarak da adlandırılabilir.
Prof. Dr. Çetin Işık, kalça avasküler nekrozu gibi hastalıklarda erken tanının önemli olduğunu ve tedavi planının hastalığın evresine, femur başındaki hasarın büyüklüğüne ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel olarak belirlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Kalça Avasküler Nekrozu Nedir?
Kalça eklemi, uyluk kemiğinin üst bölümünde bulunan femur başı ile leğen kemiğindeki yuva arasında oluşan bir eklemdir. Femur başındaki kemik dokusunun sağlıklı kalabilmesi için düzenli ve yeterli kan dolaşımına ihtiyacı vardır.
Femur başını besleyen damarların zarar görmesi veya kan akımının çeşitli nedenlerle azalması durumunda kemik hücreleri yeterli oksijen ve besin alamaz. Bunun sonucunda kemik dokusunda hücre ölümü meydana gelebilir. Bu durum avasküler nekroz olarak adlandırılır.
Hastalık ilerlediğinde femur başının yapısal dayanıklılığı azalabilir. Zaman içerisinde kemikte çökme meydana gelebilir ve kalça ekleminin yüzeyi bozulabilir. İleri aşamalarda eklem kıkırdağı da etkilenerek ikincil kireçlenme gelişebilir.
Bu nedenle Prof. Dr. Çetin Işık tarafından yapılacak ayrıntılı ortopedik değerlendirmede hastalığın hangi evrede olduğunun belirlenmesi tedavi yaklaşımının oluşturulması açısından önemlidir.
Kalça Avasküler Nekrozu Kanser Midir?
Hayır. Kalça avasküler nekrozu kanser değildir.
Kanser, vücuttaki bazı hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması ve çevre dokulara yayılabilmesiyle karakterize bir hastalık grubudur. Avasküler nekrozda ise temel problem kontrolsüz hücre çoğalması değil, kemik dokusuna giden kan akımının bozulması sonucunda kemik hücrelerinin canlılığını kaybetmesidir.
Dolayısıyla avasküler nekroz bir tümör veya kemik kanseri olarak değerlendirilmez.
Ancak kemikte ağrıya ve görüntüleme yöntemlerinde değişikliklere yol açan farklı hastalıklar bulunabildiği için kesin tanının uzman hekim değerlendirmesiyle konulması gerekir. Özellikle nedeni açıklanamayan ve uzun süren kalça ağrılarında hastanın ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Avasküler Nekroz Neden Kanserle Karıştırılabilir?
Hastaların avasküler nekrozu kanserle karıştırmasının en önemli nedenlerinden biri “nekroz” kelimesidir. Nekroz, genel olarak bir dokudaki hücrelerin canlılığını kaybetmesini ifade eder. Bu durum tek başına kanser anlamına gelmez.
Avasküler nekrozda kemik dokusunun bir bölümü yeterli kan alamadığı için zarar görür. Kanserde ise temel mekanizma farklıdır ve anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalması söz konusudur.
Ayrıca hem kemik tümörlerinde hem de avasküler nekrozda ağrı gibi bazı ortak yakınmalar görülebilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere bakılarak tanı koymak doğru değildir.
Prof. Dr. Çetin Işık, kalça ağrısının nedeninin belirlenmesinde hastanın öyküsü, fizik muayene bulguları ve görüntüleme sonuçlarının birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtmektedir.
Kalça Avasküler Nekrozu Neden Olur?
Kalça avasküler nekrozunun ortaya çıkmasına neden olabilecek farklı risk faktörleri bulunmaktadır. Bazı hastalarda ise belirgin bir neden tespit edilemeyebilir.
Önemli risk faktörlerinden biri kalça bölgesinde meydana gelen travmalardır. Kalça çıkığı veya femur boynu kırığı gibi ciddi yaralanmalar, femur başını besleyen damarları etkileyebilir. Kan dolaşımının bozulması zaman içerisinde avasküler nekroza neden olabilir.
Uzun süreli veya yüksek doz kortikosteroid kullanımı da avasküler nekroz açısından bilinen risk faktörleri arasındadır. Bunun yanı sıra aşırı alkol tüketimi, bazı kan hastalıkları, bazı romatolojik hastalıklar ve çeşitli tıbbi durumlar osteonekroz riskini artırabilir.
Bazı kanser tedavileri de osteonekroz açısından risk faktörü olabilir. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Kanser veya kanser tedavisinin avasküler nekroz açısından risk oluşturabilmesi, avasküler nekrozun kendisinin kanser olduğu anlamına gelmez.
Kalça Avasküler Nekrozunun Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın erken dönemlerinde herhangi bir belirti görülmeyebilir. Hastalık ilerledikçe kalça bölgesinde ağrı ortaya çıkabilir.
En sık karşılaşılan belirtiler arasında:
- Kasık bölgesinde ağrı
- Kalça çevresinde ağrı
- Yürürken artan ağrı
- Kalçanın üzerine yük verirken rahatsızlık
- Kalça hareketlerinde kısıtlanma
- Topallama
- Merdiven çıkarken zorlanma
- İleri evrede dinlenme sırasında ağrı
yer alabilir.
Başlangıçta yalnızca aktivite sırasında hissedilen ağrı, hastalık ilerledikçe istirahat sırasında da ortaya çıkabilir.
Prof. Dr. Çetin Işık, özellikle uzun süredir devam eden kasık ve kalça ağrılarının ihmal edilmemesi gerektiğini ve erken dönemde yapılan değerlendirmenin eklemi korumaya yönelik tedavi seçenekleri açısından önemli olabileceğini vurgulamaktadır.
Kalça Avasküler Nekrozu Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı süreci genellikle hastanın şikâyetlerinin dinlenmesi ve fizik muayene ile başlar. Daha sonra görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
Röntgen
Röntgen, kalça ekleminin genel yapısını değerlendirmek için kullanılabilir. Ancak hastalığın çok erken dönemlerinde röntgen görüntüleri normal olabilir.
MR Görüntüleme
Manyetik rezonans görüntüleme yani MR, avasküler nekrozun erken dönem bulgularını göstermede oldukça hassas bir yöntemdir. Röntgende henüz belirgin değişiklik bulunmadığı dönemlerde bile kemikteki değişiklikler MR ile tespit edilebilir.
MR ayrıca hasarın büyüklüğünün ve femur başındaki etkilenmenin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Bu değerlendirmeler sonucunda Prof. Dr. Çetin Işık, hastalığın evresine göre uygun tedavi seçeneklerini değerlendirebilir.
Avasküler Nekroz Kansere Dönüşür Mü?
Hastaların merak ettiği bir diğer konu avasküler nekrozun zaman içerisinde kansere dönüşüp dönüşmeyeceğidir.
Avasküler nekroz, kanser öncüsü bir hastalık olarak kabul edilmez. Hastalığın doğal seyri kanserleşme şeklinde değildir.
Tedavi edilmediğinde veya ilerlediğinde temel problem femur başının yapısının bozulmasıdır. Kemik dokusu zayıflayabilir ve femur başında çökme meydana gelebilir. Bunun sonucunda kalça ekleminde ciddi yapısal bozulma ve kireçlenme gelişebilir.
Dolayısıyla hastalığın ilerlemesinde temel endişe kanser gelişmesi değil, kalça ekleminin zarar görmesi ve fonksiyon kaybının ortaya çıkmasıdır.
Kalça Avasküler Nekrozu Tedavi Edilebilir Mi?
Kalça avasküler nekrozunda tedavi hastalığın evresine göre değişir. Erken evrelerde amaç mümkün olduğunca femur başını ve kişinin doğal kalça eklemini korumaktır.
Tedavi planında hastanın yaşı, hastalığın nedeni, etkilenen alanın büyüklüğü, femur başında çökme olup olmadığı ve hastanın günlük yaşamındaki kısıtlanma dikkate alınır.
Prof. Dr. Çetin Işık tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda hastaya uygun tedavi yaklaşımı belirlenebilir.
Erken Evrede Tedavi
Erken dönemde bazı hastalarda ekleme binen yükün azaltılması, aktivite düzenlemesi, ağrı kontrolü ve fizik tedavi gibi yaklaşımlar kullanılabilir. Ancak cerrahi dışı yöntemlerin hastalığın ilerlemesini tamamen durdurması her zaman mümkün değildir.
Uygun hastalarda core dekompresyon adı verilen cerrahi yöntem değerlendirilebilir. Bu işlemde femur başındaki basıncın azaltılması ve bölgedeki iyileşme sürecinin desteklenmesi amaçlanır.
Bazı vakalarda kemik greftleme gibi ek cerrahi yöntemlerden de yararlanılabilir.
İleri Evrede Tedavi
Femur başında ciddi çökme meydana gelmiş ve kalça ekleminin yapısı ileri derecede bozulmuşsa eklem koruyucu cerrahilerin başarı ihtimali azalabilir.
Bu durumda hastanın yaşı, günlük aktivite düzeyi ve eklem hasarının derecesine bağlı olarak total kalça protezi gündeme gelebilir.
Kalça protezi ameliyatında hasarlı eklem yüzeyleri çıkarılarak yapay eklem bileşenleriyle değiştirilir. Amaç ağrının azaltılması ve kalça fonksiyonlarının yeniden kazanılmasına yardımcı olmaktır.
Prof. Dr. Çetin Işık, avasküler nekroz tedavisinde cerrahi yöntemin hastalığın evresi ve hastanın kişisel özellikleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Avasküler Nekroz Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Avasküler nekroz ilerleyici özellik gösterebilir. Kan dolaşımı bozulan kemik dokusu zaman içerisinde mekanik dayanıklılığını kaybedebilir.
Femur başında küçük çatlaklar ve yapısal bozulmalar meydana gelebilir. Hastalık ilerlediğinde femur başı küresel şeklini kaybederek çökmeye başlayabilir.
Bu durumda kalça ekleminin uyumu bozulur ve kıkırdak yüzeyleri zarar görebilir. Sonuç olarak ciddi kalça kireçlenmesi gelişebilir.
Hastada giderek artan ağrı, hareket kısıtlılığı, topallama ve günlük aktivitelerde zorlanma ortaya çıkabilir.
Bu nedenle Prof. Dr. Çetin Işık, erken tanının özellikle doğal kalça eklemini korumaya yönelik tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi açısından önemli olduğunu belirtmektedir.
Kalça Avasküler Nekrozu ile Kemik Kanseri Arasındaki Fark
Kalça avasküler nekrozu ile kemik kanseri birbirinden farklı hastalıklardır.
Avasküler nekrozda temel problem kemiğin kan dolaşımının bozulması ve buna bağlı kemik dokusu kaybıdır. Kemik kanserlerinde ise kemik veya çevresindeki dokulardan kaynaklanan kötü huylu tümör hücrelerinin kontrolsüz çoğalması söz konusudur.
Her iki durumda da ağrı görülebilmesi hastalarda kafa karışıklığı yaratabilir. Ancak hastalıkların nedenleri, biyolojik davranışları, görüntüleme özellikleri ve tedavi yöntemleri farklıdır.
Kesin ayrım için klinik muayene ve gerekli görüntüleme tetkiklerinin uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Kalça Avasküler Nekrozu Kanser Değildir
Kalça avasküler nekrozu kanser değildir ve kansere dönüşen bir hastalık olarak değerlendirilmez. Hastalık, femur başındaki kan dolaşımının bozulmasına bağlı olarak kemik dokusunun canlılığını kaybetmesi sonucunda ortaya çıkar.
Asıl risk hastalığın ilerleyerek femur başında çökmeye, kalça ekleminde bozulmaya ve ileri derecede hareket kısıtlılığına yol açabilmesidir.
Bu nedenle uzun süren kasık veya kalça ağrısı bulunan kişilerin erken dönemde ortopedi uzmanına başvurması önemlidir. Özellikle erken evrede tanı konulması, doğal kalça eklemini korumaya yönelik tedavi seçeneklerinin değerlendirilebilmesine olanak sağlayabilir.
Prof. Dr. Çetin Işık, kalça avasküler nekrozu tedavisinde hastalığın evresi, kemikteki hasarın büyüklüğü, hastanın yaşı ve günlük yaşam beklentilerinin birlikte değerlendirilerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturulmasının önem taşıdığını belirtmektedir.
Sık sorulan sorular
Avasküler nekroz tedavi edilmezse ne olur?
Avasküler nekroz ameliyat gerektirir mi?
Kalça avasküler nekrozu iyileşir mi?
Avasküler nekroz MR’da belli olur mu?
Kalça avasküler nekrozu neden olur?
Şikâyetinizi konuşalım
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; tanı ve tedavi muayene sonrası belirlenir. Numaranızı bırakın, sizi arayalım.