Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru

Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru

Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru, kas, kemik, eklem, bağ, tendon ve hareket sistemiyle ilişkili hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen uzman hekimdir. Diz ve kalça ağrılarından spor yaralanmalarına, kırıklardan eklem kireçlenmesine, protez cerrahisinden omuz ve ayak bileği sorunlarına kadar geniş bir hastalık grubu ortopedi ve travmatoloji alanında değerlendirilir.

Hareket sisteminde ortaya çıkan bir sorun yalnızca ağrıya neden olmayabilir. Yürüme, merdiven çıkma, çalışma, spor yapma ve günlük yaşam aktivitelerini de önemli ölçüde etkileyebilir. Bu nedenle uzun süren veya hareket kabiliyetini azaltan şikâyetlerin nedeninin belirlenmesi önemlidir.

Prof. Dr. Çetin Işık, ortopedik problemlerin değerlendirilmesinde hastanın şikâyetlerinin, fizik muayene bulgularının ve gerekli görüntüleme yöntemlerinin birlikte ele alınmasının önem taşıdığını belirtmektedir.

Ortopedi ve Travmatoloji Nedir?

Ortopedi ve travmatoloji; kemikler, eklemler, kaslar, bağlar, tendonlar ve hareket sistemini meydana getiren diğer yapıların hastalıkları ile yaralanmalarının tanı ve tedavisini kapsayan tıp dalıdır.

Ortopedi denildiğinde yalnızca kırık veya çıkık tedavisi düşünülmemelidir. Günümüzde ortopedi ve travmatoloji oldukça geniş bir uzmanlık alanıdır.

Bu bölümde;

• Diz hastalıkları
• Kalça hastalıkları
• Omuz problemleri
• Menisküs yaralanmaları
• Ön çapraz bağ yaralanmaları
• Spor yaralanmaları
• Kırık ve çıkıklar
• Eklem kireçlenmesi
• Kalça ve diz protezi uygulamaları
• Avasküler nekroz
• Tendon ve bağ yaralanmaları
• Ayak ve ayak bileği hastalıkları
• El ve üst ekstremite problemleri
• Kas ve iskelet sistemi travmaları

gibi birçok sağlık problemi değerlendirilebilir.

Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru Neye Bakar?

Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru, temel olarak kas ve iskelet sistemini etkileyen hastalıklarla ilgilenir.

Hastaların ortopedi polikliniğine başvurma nedenleri oldukça farklı olabilir. Bazı kişiler uzun süredir devam eden diz veya kalça ağrısı nedeniyle başvururken bazı hastalar spor sırasında oluşan ani bir yaralanma sonrasında değerlendirilir.

Özellikle travma sonrasında oluşan şişlik, hareket kısıtlılığı, üzerine basamama, şekil bozukluğu veya şiddetli ağrı ortopedik değerlendirme gerektirebilir.

Prof. Dr. Çetin Işık, tedavinin belirlenmesinden önce ağrının veya hareket kaybının altında yatan nedenin doğru şekilde ortaya konmasının önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Hangi Durumlarda Ortopedi Doktoruna Gidilir?

Kas ve iskelet sistemine ait bazı yakınmalar kısa süreli olabilir. Ancak şikâyetin devam etmesi, giderek artması veya günlük yaşamı etkilemeye başlaması durumunda uzman değerlendirmesi gerekebilir.

Özellikle şu durumlarda ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulabilir:

• Sürekli veya tekrarlayan diz ağrısı
• Kalça ve kasık bölgesinde ağrı
• Omuz hareketlerinde kısıtlılık
• Eklemde şişlik
• Yürüme güçlüğü
• Merdiven çıkarken veya inerken ağrı
• Spor sırasında oluşan yaralanmalar
• Dizde kilitlenme veya takılma
• Dizde boşalma hissi
• Kırık veya çıkık şüphesi
• Eklem hareketlerinde belirgin azalma
• Travma sonrası geçmeyen ağrı
• Kol veya bacak hareketlerinde fonksiyon kaybı

Şikâyetin kaynağı her zaman ağrının hissedildiği bölge olmayabileceğinden tanının uzman değerlendirmesiyle konulması önemlidir.

Diz Hastalıkları ve Ortopedi

Diz eklemi günlük yaşam sırasında yoğun yük taşıyan eklemlerden biridir. Bu nedenle diz ağrıları hem gençlerde hem ileri yaşlarda görülebilir.

Dizde ortaya çıkan ağrının nedenleri arasında menisküs yaralanmaları, bağ problemleri, kıkırdak hasarları, eklem kireçlenmesi ve travmatik yaralanmalar bulunabilir.

Prof. Dr. Çetin Işık, diz problemlerinde tedavinin yalnızca ağrının azaltılmasına değil, diz fonksiyonlarının korunmasına veya mümkün olduğunca yeniden kazandırılmasına yönelik planlanmasının önem taşıdığını belirtmektedir.

Diz Kireçlenmesi

Diz kireçlenmesi, eklem kıkırdağının zaman içerisinde yapısal değişikliklere uğramasıyla ilişkili bir durumdur. Ağrı, sertlik, hareket kısıtlılığı ve yürüme güçlüğü oluşturabilir.

Tedavi hastalığın derecesine ve hastanın durumuna göre planlanır. Egzersiz, kilo kontrolü, fizik tedavi, ilaç uygulamaları ve bazı girişimsel yöntemlerden yararlanılabilir. İleri vakalarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.

Menisküs Yırtığı

Menisküsler diz ekleminin yük dağılımına ve stabilitesine katkı sağlayan yapılardır. Ani dönme hareketleri, spor yaralanmaları veya zaman içerisinde meydana gelen dejeneratif değişiklikler menisküs yırtıklarına yol açabilir.

Menisküs yırtığında;

• Diz ağrısı
• Şişlik
• Hareket sırasında takılma
• Kilitlenme
• Çömelirken ağrı
• Diz hareketlerinde kısıtlanma

gibi belirtiler görülebilir.

Prof. Dr. Çetin Işık, her menisküs yırtığının ameliyat gerektirmediğini, tedavi kararının yırtığın tipi, yeri, büyüklüğü, hastanın yaşı ve şikâyetleri değerlendirilerek verilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Ön Çapraz Bağ Yaralanmaları

Ön çapraz bağ, diz stabilitesinde önemli rol oynayan yapılardan biridir. Özellikle futbol, basketbol, kayak ve ani yön değiştirme gerektiren sporlarda yaralanabilir.

Yaralanma sırasında dizden ses gelmesi, kısa sürede gelişen şişlik ve dizde güvensizlik veya boşalma hissi ortaya çıkabilir.

Tedavi planı kişinin yaşı, aktivite seviyesi, dizdeki instabilitenin derecesi ve eşlik eden yaralanmalara göre belirlenir.

Kalça Hastalıkları

Kalça eklemi vücudun yük taşıyan en önemli eklemlerinden biridir. Kalça bölgesindeki sorunlar yürüme kapasitesini ve günlük yaşamı doğrudan etkileyebilir.

Kalça kireçlenmesi, avasküler nekroz, kırıklar, sıkışma sendromları ve bazı tendon problemleri kalça ağrısının nedenleri arasında yer alabilir.

Prof. Dr. Çetin Işık, özellikle uzun süren kalça ve kasık ağrılarının nedeninin belirlenmesi için ayrıntılı ortopedik değerlendirme yapılmasının önemli olduğunu ifade etmektedir.

Avasküler Nekroz Nedir?

Avasküler nekroz, kemiğin belirli bir bölümünün kanlanmasının bozulması sonucunda kemik dokusunda hasar gelişmesiyle karakterize bir durumdur. Kalça eklemi, özellikle femur başı, sık etkilenen bölgeler arasındadır.

Hastalığın erken ve ileri dönemlerinde uygulanabilecek tedaviler birbirinden farklı olabilir.

Erken evrelerde eklemi korumaya yönelik yöntemler değerlendirilebilirken ileri evrelerde eklem yüzeyindeki bozulmaya bağlı olarak farklı cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.

Kalça Protezi

Kalça ekleminin ileri derecede hasar gördüğü ve diğer tedavilerin yeterli olmadığı uygun hastalarda total kalça protezi değerlendirilebilir.

Operasyonda hasarlı eklem yüzeyleri yapay implantlarla değiştirilir. Amaç ağrının azaltılması ve eklem fonksiyonlarının iyileştirilmesidir.

Prof. Dr. Çetin Işık, protez cerrahisi kararının hastanın yalnızca görüntüleme sonuçlarına göre değil, ağrı düzeyi, fonksiyon kaybı, yaşı, günlük yaşamı ve genel sağlık durumuyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Diz Protezi Ameliyatı

İleri evre diz kireçlenmesi günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebilir. Hasta yürürken, merdiven çıkarken, oturup kalkarken hatta bazı durumlarda dinlenirken dahi ağrı yaşayabilir.

Uygun hastalarda diz protezi cerrahisi değerlendirilebilir.

Diz protezi ameliyatının amacı hasarlı eklem yüzeylerinin değiştirilerek ağrının azaltılması ve hareket fonksiyonlarının iyileştirilmesidir.

Prof. Dr. Çetin Işık, diz protezi ameliyatı öncesinde hastanın klinik bulgularının, radyolojik görüntülerinin ve günlük yaşamındaki fonksiyon kaybının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Omuz Hastalıkları

Omuz eklemi geniş hareket açıklığı nedeniyle yaralanmalara ve çeşitli hastalıklara açık bir eklemdir.

Rotator kılıf yırtıkları, omuz sıkışma sendromu, tekrarlayan çıkıklar, tendon problemleri ve eklem kireçlenmesi omuz ağrısına neden olabilir.

Gece artan omuz ağrısı, kolu yukarı kaldırırken zorlanma veya hareket kaybı yaşayan kişilerde ortopedik değerlendirme gerekebilir.

Spor Yaralanmaları

Spor yaralanmaları profesyonel sporcularda görülebildiği gibi günlük egzersiz yapan kişilerde de ortaya çıkabilir.

Kas, tendon, bağ, menisküs ve eklem yaralanmaları spor ortopedisinin önemli konuları arasındadır.

Prof. Dr. Çetin Işık, spor yaralanmalarında temel hedeflerden birinin yaralanan dokunun doğru şekilde belirlenmesi ve kişinin güvenli biçimde günlük yaşama veya spora dönüşünün planlanması olduğunu belirtmektedir.

Ortopedi Muayenesi Nasıl Yapılır?

Ortopedik değerlendirme genellikle hastanın ayrıntılı öyküsünün alınmasıyla başlar.

Doktor ağrının ne zaman başladığını, hangi hareketlerle arttığını, travma bulunup bulunmadığını ve daha önce uygulanan tedavileri sorgulayabilir.

Ardından fizik muayene gerçekleştirilir.

Muayenede eklem hareket açıklığı, kas gücü, hassasiyet, şişlik, stabilite ve fonksiyon değerlendirilebilir.

Gerekli görüldüğünde röntgen, MR, bilgisayarlı tomografi veya diğer incelemelerden yararlanılabilir.

Prof. Dr. Çetin Işık, görüntüleme sonuçlarının tek başına değil hastanın şikâyetleri ve fizik muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Ortopedik Hastalıklarda Tedavi Nasıl Yapılır?

Ortopedi tedavisi her zaman ameliyat anlamına gelmez.

Hastalığın türüne göre öncelikle cerrahi dışı yöntemler uygulanabilir. Bunlar arasında aktivite düzenlemesi, egzersiz programları, fizik tedavi, ilaç tedavileri ve uygun hastalarda farklı girişimsel uygulamalar bulunabilir.

Cerrahi dışı yöntemlerden yeterli sonuç alınamaması veya hastalığın cerrahi gerektiren bir yapıda olması halinde ameliyat değerlendirilebilir.

Prof. Dr. Çetin Işık, ortopedik tedavinin hastaya özel planlanmasının önemli olduğunu; aynı hastalığa sahip iki kişinin yaş, aktivite düzeyi ve hastalığın evresine göre farklı tedavilere ihtiyaç duyabileceğini belirtmektedir.

Ortopedi Ameliyatlarında Modern Yaklaşımlar

Ortopedik cerrahide kullanılan yöntemler hastalığa ve hastaya göre değişmektedir.

Artroskopik cerrahi bazı eklem problemlerinde küçük kesiler aracılığıyla eklem içerisinin görüntülenmesine ve uygun girişimlerin gerçekleştirilmesine olanak sağlayabilir.

Protez cerrahisinde ise amaç hasarlı eklem yüzeylerinin uygun implantlarla değiştirilmesi ve fonksiyonun iyileştirilmesidir.

Modern cerrahi tekniklerin yanında ameliyat sonrası rehabilitasyon süreci de tedavinin önemli bir parçasıdır.

İyi Bir Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Bir ortopedi uzmanı araştırılırken yalnızca internetteki görünürlüğüne göre karar verilmemelidir.

Hekimin uzmanlık eğitimi, akademik ve mesleki deneyimi, ilgilendiği ortopedik hastalıklar, uygulanacak tedavi hakkında hastaya açıklayıcı bilgi sunması ve tedavi sonrası takip süreci değerlendirilmelidir.

Özellikle cerrahi düşünülen durumlarda hastanın tanısını, tedavi alternatiflerini, ameliyatın olası yararlarını ve risklerini anlaması önemlidir.

Prof. Dr. Çetin Işık, doğru tanının ardından hastaya uygun tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesini ve tedavi sürecinin kişiye özel planlanmasını ön planda tutmaktadır.

Ortopedi ve Travmatoloji Doktoruna Ne Zaman Başvurulmalı?

Kas ve eklem ağrılarının tamamı ciddi bir hastalığın göstergesi değildir. Bununla birlikte ağrının uzun sürmesi, giderek şiddetlenmesi, hareket kaybına yol açması veya travma sonrasında başlaması durumunda tıbbi değerlendirme önem kazanır.

Özellikle üzerine basamama, belirgin şekil bozukluğu, ciddi şişlik veya travma sonrası yoğun ağrı gibi durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Erken değerlendirme bazı ortopedik problemlerde daha fazla tedavi seçeneğinin korunmasına yardımcı olabilir.

Ortopedi ve Travmatoloji Doktoru, hareket sistemini oluşturan kemik, eklem, kas, tendon ve bağlarda meydana gelen hastalıkların ve yaralanmaların değerlendirilmesinde önemli bir role sahiptir.

Diz ağrıları, kalça problemleri, menisküs ve bağ yaralanmaları, spor yaralanmaları, kırıklar, omuz hastalıkları, avasküler nekroz ve ileri eklem kireçlenmeleri bu uzmanlık alanının sık karşılaşılan konuları arasındadır.

Tedavinin amacı yalnızca ağrıyı azaltmak değil, mümkün olduğu ölçüde kişinin hareket kabiliyetini, eklem fonksiyonunu ve yaşam kalitesini korumaktır.

Prof. Dr. Çetin Işık, tanı ve tedavi sürecinde hastanın klinik durumunun bütüncül olarak değerlendirilmesi ve tedavi planının kişiye özel oluşturulmasının önemini vurgulamaktadır.