| Prof. Dr. Çetin Işık
Core Dekompresyon ve Greftleme Nedir?
Core dekompresyon ve greftleme, özellikle kemik dokuda kanlanma bozukluğuna bağlı gelişen hastalıklarda uygulanan, eklem koruyucu cerrahi tedavi yöntemleridir. Bu yöntemler çoğunlukla avasküler nekroz tanısı alan hastalarda tercih edilir ve temel amaç, kemiğin canlılığını koruyarak eklem yüzeyinin çökmesini önlemektir. Core dekompresyon, kemik içindeki basıncı azaltmayı hedeflerken; greftleme işlemi hasarlı kemiğin desteklenmesini ve yeniden yapılanmasını sağlar.
Ortopedi ve travmatoloji alanında uzun yıllardır bu alanda cerrahi uygulamalar gerçekleştiren Prof. Dr. Çetin Işık, core dekompresyon ve greftleme yöntemlerinin doğru evrede uygulandığında protez ihtiyacını geciktirebilen hatta bazı hastalarda tamamen ortadan kaldırabilen önemli girişimler olduğunu vurgulamaktadır.
Core Dekompresyon Nedir?
Core dekompresyon, kemiğin iç kısmında artan basıncı azaltmak ve kan dolaşımını artırmak amacıyla uygulanan cerrahi bir işlemdir. En sık kalça başında görülmekle birlikte, diz, omuz ve ayak bileği gibi yük taşıyan eklemlerde de uygulanabilir.
Core Dekompresyonun Temel Amacı
Bu yöntemin temel amacı, kemik iliği basıncını düşürerek yeni damar oluşumunu teşvik etmek ve kemik hücrelerinin canlılığını korumaktır. Böylece hastalığın ilerlemesi yavaşlatılır.
Core Dekompresyon Hangi Evrelerde Etkilidir?
Erken Evre Kemik Hasarı
Kemik yapısında çökme oluşmadan önce yapılan core dekompresyon işlemleri daha yüksek başarı oranına sahiptir.
Orta Evre Hastalıklar
Bazı vakalarda core dekompresyon tek başına yeterli olmayabilir ve greftleme ile desteklenmesi gerekebilir.
Greftleme Nedir?
Greftleme, hasar görmüş kemik dokunun desteklenmesi amacıyla kemik grefti kullanılması işlemidir. Greft, hastanın kendi kemiğinden, kadavra kemiğinden ya da sentetik materyallerden elde edilebilir.
Greftlemenin Amacı
Greftleme işleminin temel amacı, kemiğin mekanik dayanıklılığını artırmak ve çökme riskini azaltmaktır. Aynı zamanda kemik iyileşmesini hızlandırır.
Kullanılan Greft Türleri
Otogreft
Hastanın kendi kemiğinden alınan greftlerdir. Biyolojik uyum açısından en avantajlı seçenektir.
Allogreft
Bağışçı kemikten elde edilen greftlerdir. Geniş alanlarda tercih edilebilir.
Sentetik Greftler
Özel olarak üretilmiş biyomateryallerden oluşur ve belirli vakalarda kullanılır.
Core Dekompresyon ve Greftleme Birlikte Neden Uygulanır?
Bazı hastalarda yalnızca core dekompresyon yeterli olmayabilir. Özellikle kemik dokuda boşluk oluşmuşsa veya çökme riski artmışsa greftleme işlemiyle desteklenmesi gerekir.
Kombine Tedavinin Avantajları
- Kemik dayanıklılığını artırır
- Çökme riskini azaltır
- Kemik iyileşmesini destekler
- Protez ameliyatını geciktirebilir
Prof. Dr. Çetin Işık, bu kombine yaklaşımın özellikle genç ve aktif hastalarda eklem koruyucu tedaviler arasında önemli bir yere sahip olduğunu belirtmektedir.
Core Dekompresyon ve Greftleme Hangi Hastalıklarda Uygulanır?
Avasküler Nekroz
Avasküler nekroz, kemiğin kanlanmasının bozulması sonucu gelişen ciddi bir hastalıktır. En sık kalça başında görülür.
Kortizon Kullanımına Bağlı Nekroz
Uzun süreli kortizon kullanımı kemik kanlanmasını bozabilir.
Alkol Kullanımına Bağlı Nekroz
Aşırı alkol tüketimi kemik içi damar yapısını olumsuz etkileyebilir.
Travma Sonrası Kemik Hasarları
Kırıklar ve ciddi travmalar sonrasında kemik dolaşımı bozulabilir.
Ameliyat Süreci Nasıl İlerler?
Core dekompresyon ve greftleme ameliyatı genellikle genel ya da spinal anestezi altında yapılır.
Cerrahi Aşamalar
Kemik İçine Kanal Açılması
Özel cerrahi aletlerle kemik içine kontrollü kanallar açılır.
Hasarlı Alanın Temizlenmesi
Ölü veya zayıflamış kemik dokular temizlenir.
Greft Yerleştirilmesi
Seçilen greft materyali boşluğa yerleştirilir ve kemik desteklenir.
Kimler İçin Uygundur?
Uygun Hasta Profili
- Erken ve orta evre avasküler nekroz hastaları
- Eklem yüzeyinde henüz çökme olmayanlar
- Genç ve orta yaş grubu hastalar
- Protez ameliyatını geciktirmek isteyenler
Uygun Olmayan Durumlar
İleri Evre Kemik Çökmesi
Eklem yüzeyi bozulmuş hastalarda başarı oranı düşer.
Yaygın Eklem Kireçlenmesi
Kıkırdak hasarının ileri olduğu durumlarda farklı cerrahi yöntemler tercih edilir.
Avantajları Nelerdir?
Eklem Koruyucu Bir Tedavi Olması
Bu yöntemler, hastanın kendi eklemini korumayı hedefler.
Daha Az İnvaziv Yaklaşım
Protez ameliyatlarına kıyasla daha az doku hasarı oluşturur.
İyileşme Süresinin Görece Kısa Olması
Hastalar genellikle daha hızlı günlük yaşama dönebilir.
Riskler ve Olası Komplikasyonlar
Her cerrahi işlemde olduğu gibi bu yöntemin de bazı riskleri vardır.
Olası Riskler
-
Enfeksiyon
-
Kanama
-
Greftin yeterince kaynamaması
-
Hastalığın ilerlemeye devam etmesi
Prof. Dr. Çetin Işık, risklerin büyük ölçüde doğru hasta seçimi ve uygun cerrahi teknikle azaltılabileceğini vurgulamaktadır.
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Rehabilitasyon
İlk Günler
Ameliyat sonrası erken dönemde yük verme kısıtlanabilir.
Fizik Tedavi Süreci
Kas Güçlendirme
Eklem çevresi kaslar desteklenir.
Yürüme Eğitimi
Baston veya koltuk değneği kullanımı gerekebilir.
Uzun Dönem Takip
Radyolojik kontrollerle kemik iyileşmesi takip edilir.
Başarı Oranı Nasıldır?
Core dekompresyon ve greftleme işlemlerinin başarısı, hastalığın evresi ve zamanlamaya bağlıdır. Erken evrede yapılan uygulamalarda başarı oranı oldukça yüksektir.
Core dekompresyon ve greftleme, erken ve orta evre kemik dolaşım bozukluklarında eklemi korumaya yönelik etkili cerrahi tedavilerdir. Doğru hasta seçimi, uygun cerrahi teknik ve düzenli takip ile bu yöntemler hastaların yaşam kalitesini belirgin şekilde artırabilir ve protez ihtiyacını uzun yıllar erteleyebilir.
Ortopedi ve travmatoloji alanındaki deneyimiyle Prof. Dr. Çetin Işık, bu tedavilerin mutlaka kişiye özel planlanması gerektiğini ve erken müdahalenin tedavi başarısındaki en önemli faktör olduğunu vurgulamaktadır.
Tr
En