Protez Cerrahisi

Protez cerrahisi nedir?

Protez cerrahisi (artroplasti), yıpranmış eklem yüzeyinin metal ve özel plastik bileşenlerden oluşan bir protezle değiştirilmesidir. Amaç ağrıyı gidermek ve hareket kabiliyetini geri kazandırmaktır. En sık uygulandığı iki eklem diz ve kalçadır.

Ne zaman gündeme gelir?

İleri düzey eklem kireçlenmesinde; ilaç, egzersiz, fizik tedavi ve eklem içi uygulamalar ağrıyı kontrol edemez hâle geldiğinde protez konuşulur. Karar tek bir bulguya değil, birkaç şeyin bir arada olmasına bakılarak verilir: ağrının şiddeti ve süresi, yürüme mesafesinin ne kadar kısaldığı, gece ağrısı olup olmadığı ve röntgende eklem aralığının ne kadar daraldığı.

Kalçada ayrıca avasküler nekroz ve ileri yaş kalça kırıkları, dizde ise eski kırığa bağlı bozulmalar ve ileri düzey eğrilikler protez gerektirebilir.

Tek tip protez yoktur

Eklemin hangi bölümünün ne kadar etkilendiğine, kemik kalitesine ve yaşa göre farklı seçenekler değerlendirilir. Kireçlenme dizin yalnızca bir bölümündeyse tam protez yerine yarım protez yeterli olabilir; bu daha az kemik kaybı anlamına gelir. Daha önce protez takılmış ve zamanla gevşemiş eklemlerde revizyon cerrahisi gündeme gelir.

Ameliyat için doğru zaman

"Çok erken" ve "çok geç" diye iki uç vardır. Çok erken yapılırsa protezin ömrü hastanın kalan yaşam süresinden kısa kalabilir ve ikinci bir ameliyat gerekir. Çok geç kalınırsa kas gücü azalır, eklem çevresinde şekil bozukluğu yerleşir ve ameliyat teknik olarak zorlaşır. Doğru zaman bu iki uç arasındadır ve her hastada farklıdır.

Ameliyat sonrası

Uygun hastalarda ayağa kalkma ameliyatın aynı günü ya da ertesi gün destekle başlar. Erken hareket; pıhtı riskini azaltır, kas kaybını yavaşlatır ve eklem hareketinin korunmasına yardımcı olur. Size özel bir takvim çıkarılır: hangi hafta ne kadar yük verebileceğiniz, ne zaman araç kullanabileceğiniz ve işe dönüşün ne zaman güvenli olacağı yazılı olarak paylaşılır.